Archeon Thea Beckmanprijs 2021

Archeon Thea Beckmanprijs 2021


Zaterdag 18 september werd in de Romeinse Herberg van Archeon voor de 17e keer de Archeon Thea Beckmanprijs en Jonge Beckmanprijs uitgereikt door wethouder Gert-Jan Schotanus, de voorzitter van de jury Hubert Slings en Archeon directeur Monique Veldman.  

Voor de toekenning van de Archeon Thea Beckmanprijs zoekt de jury elk jaar naar goed geschreven verhalen die een overtuigende historische insteek hebben. Als jury constateren we met genoegen dat we niet de enigen zijn die schrijfkwaliteit op waarde weten te schatten.

De vijf boeken die uiteindelijk door ons zijn genomineerd, bieden stuk voor stuk mooie en meeslepende historische verhalen, goed verteld en naar het oordeel van de jury aantrekkelijk voor de doelgroep. Onder de criteria die de jury heeft toegepast, is een gelijkwaardige rol weggelegd voor literaire kwaliteit en historische zeggingskracht. De overtuigingskracht waarmee het verhaal historisch ingebed is, weegt zwaar mee in de beoordeling. 

De genomineerden 2021 (auteur - titel - uitgeverij):  

  • Syl van Duyn- Opzoek naar jou - Van Goor
  • Martine Letterie - Wij blijven bij elkaar - Leopold
  • Saskia Maaskant – Meerminnen verdrinken niet – Standaard Uitgeverij
  • Jean-Claude van Rijckeghem- IJzerkop -Querido
  • Rob Ruggenberg- Offerkind - Querido

Klik hier voor het Archeon Thea Beckman juryrapport

Bij deze vijf titels werden door vijf studenten van de Willem de Kooning Academie korte animatiefilms gemaakt. Deze werden zaterdag bij de uitreiking gepresenteerd. Er zijn ook lessuggesties bij de vijf boeken van de shortlist beschikbaar voor het onderwijs. Deze vindt u hier.

De jury heeft na rijp beraad besloten een van hen tot winnaar van de Archeon Thea Beckmanprijs uit te roepen. De prijs bestaat uit de eer en een geldbedrag van € 1.000,-.  

De jury van de Archeon Thea Beckmanprijs bestaat uit Hubert Slings (voorzitter), Liselotte Dessauvagie, Inge Mooiman, Monique Veldman en Moniek Warmer. 

Naast de volwassen jury is er ook een kinderjury, bestaande uit 12 enthousiaste lezers onder begeleiding van schrijfster Marte Jongbloed. De kinderjury heeft op zaterdag 4 september een supergeheime vergadering gehad in de bibliotheek in het Eemhuis te Amersfoort waar zij de gelezen boeken hebben besproken en hun Jonge Beckman winnaar hebben gekozen, de prijs voor het beste historische jeugdboek volgens de lezers zelf. De winnaar van de Jonge Beckman ontvangt € 500,-.   

Bekijk hier het Jonge Beckman juryrapport

De Archeon Thea Beckman en Jonge Beckman winnaar is…

De winnaar is een boek dat de jury beschouwt als de eerste onder zijns gelijken in deze competitie. Een boek dat erin slaagt om jongeren mee te nemen naar vroeger waar het nog normaal was dat andere mensen beslissingen namen over jouw leven als meisje/vrouw.

De jury heeft besloten de Thea Beckmanprijs 2021 toe te kennen aan IJzerkop van Jean-Claude van Rijckeghem. 

De 12 juryleden van de Jonge Beckmanprijs hebben ook Jean-Claude van Rijckeghem met zijn boek ‘IJzerkop’ bekroond tot winnaar van de Archeon Jonge Beckmanprijs 2021. De jury van de Jonge Beckman was ook onder de indruk van het boek van Rob Ruggenberg en geven zijn boek ‘Offerkind’ een eervolle vermelding van de Jonge Beckmanprijs 2021.  

Jean-Claude van Rijckeghem, IJzerkop

De achttienjarige Stans houdt nooit haar mond, liegt als de pest en doet wat niet mag. Ze droomt ervan Gent achter zich te laten en iets van de wereld te zien. Daar wordt abrupt een einde aan gemaakt als haar vader failliet dreigt te gaan en Stans met een rijke, opdringerige geldschieter moet trouwen. Ook al heeft hij een bad met warm water en koopt hij zijden kleren voor Stans, haar huwelijk is een gouden kooi. Zelfs het leven van een soldaat in het leger van Napoleon lijkt haar aantrekkelijker.
Stans loopt weg, onherkenbaar, in de kleren van haar echtgenoot en komt in Parijs terecht bij Napoleons veertiende compagnie. Ze moet tot elke prijs verborgen houden dat ze eigenlijk een meisje is. Haar broer Pier zit haar op de hielen. Hij is vastbesloten haar te vinden en terug te brengen naar haar man.

De animatie bij IJzerkop is gemaakt door Lidewij Fanoy. 

Ieder jaar reikt Museumpark Archeon de Archeon Thea Beckmanprijs uit aan het beste historische jeugdboek. De jury kijkt naar historische jeugdromans die én goed geschreven zijn én die de lezer op geloofwaardige wijze meenemen naar het verleden. Door het lezen over de geschiedenis leren kinderen en jongeren immers ook iets over de huidige maatschappij. De winnaar van de Archeon Thea Beckmanprijs ontvangt € 1.000,- van Museumpark Archeon. Afwisselend worden boeken voor jonge en voor oudere lezers bekroond.

Naast de volwassen jury is er ook een jeugdjury. Deze reikt de Jonge Beckmanprijs uit, de prijs voor het beste historische jeugdboek volgens de lezers zelf. Een panel van enthousiaste jongeren leest de shortlist en maakt daaruit een eigen keuze voor een winnaar. De winnaar van de Jonge Beckmanprijs ontvangt € 500,-. Schrijfster Marte Jongbloed begeleidt deze jury.

Binnen het aanbod van historische boeken verschijnt ieder jaar weer een uiteenlopend palet van nieuwe titels. In 2021 bekroont de jury werk voor jongeren vanaf 12 jaar. De jury is tot de volgende keuze voor de longlist gekomen (op alfabetische volgorde auteur).

Longlist:

  • Syl van Duyn - Op zoek naar jou - Van Goor, juli 2020
  • Bies van Ede - Verraad met Sinterklaas - Omniboek, september 2019
  • Ruth Erica - De boom met de bittere bladeren - Lemniscaat, juni 2020
  • Marian Hoefnagel - Cleopatra - Eenvoudig Communiceren, 2020
  • Ineke Kraijo - Het zwarte jaar - Kokboekencentrum, nov 2020
  • Martine Letterie - Wij blijven bij elkaar - Leopold, maart 2020
  • Saskia Maaskant - Meerminnen verdrinken niet - Standaard Uitgeverij, juli 2020
  • Bianca Mastenbroek - Tisquantum: rood hart, witte leugens - Zirakel, 2020
  • Jean-Claude van Rijckeghem - IJzerkop - Querido, mei 2019
  • Rob Ruggenberg - Offerkind - Querido, april 2020 

Na de meivakantie maakt de jury de vijf titels van de shortlist bekend. Bij deze vijf titels worden door vijf studenten van de Willem de Kooning Academie korte animatiefilms gemaakt.  

Shortlist:

  • Syl van Duyn - Op zoek naar jou - Van Goor, juli 2020
  • Martine Letterie - Wij blijven bij elkaar - Leopold, maart 2020
  • Saskia Maaskant - Meerminnen verdrinken niet - Standaard Uitgeverij, juli 2020
  • Jean-Claude van Rijckeghem - IJzerkop - Querido, mei 2019
  • Rob Ruggenberg - Offerkind - Querido, april 2020 

Op zaterdag 18 september 2021 wordt zowel de Archeon Thea Beckmanprijs 2021 als de Jonge Beckmanprijs 2021 in Museumpark Archeon uitgereikt. De Schrijvers van de Ronde Tafel zijn dat hele weekend in Museumpark Archeon aanwezig.

De jury van de Archeon Thea Beckmanprijs bestaat uit Hubert Slings (voorzitter), Liselotte Dessauvagie, Inge Mooiman, Monique Veldman en Moniek Warmer.

Syl van Duyn, Op zoek naar jou
Een bijzonder coming-of-age-verhaal dat speelt tijdens de bevrijding van Nederlands-Indië 75 jaar geleden

Op 25 augustus 1945, tien dagen na de capitulatie van Japan, loopt de vijftienjarige Neeltje het Jappenkamp op Java uit. Haar moeder is overleden en ze weet niet waar haar vader is. Ze heeft hem al drie jaar niet gezien en besluit naar hem op zoek te gaan. Onderweg ontmoet ze Thimo, die ook op zoek is naar zijn familie en die wel eens de liefde van haar leven kan zijn.

Op zoek naar jou is gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis, het leven van Nora Valk. Een verhaal over moed en ontheemd zijn, over vriendschap en het verlangen naar liefde, over niet opgeven en hoop.

Film door: Lara Boon, Willem de Kooning Academie

Martine Letterie, Wij blijven bij elkaar
Het bijzondere verhaal van de joodse familie Birnbaum, opgeschreven door Martine Letterie. 'Zijn jullie joden?’ vraagt de SS’er.
Sonni’s adem schuurt door haar borst. Wat moet ze in vredesnaam antwoorden? SS’ers hebben een hekel aan joden. Als ze ‘ja’ zegt... Maar als ze ‘nee’ antwoordt, liegt ze...
‘Zijn jullie joden?’ herhaalt de SS’er en hij kijkt Sonni indringend aan.
Ze buigt haar hoofd en zegt dan zacht: ‘Ja.’

1938. Er dreigt oorlog. Sonni en haar broertjes en zusjes worden door hun moeder op de trein naar Nederland gezet, in de hoop dat ze daar veilig zullen zijn. Niets is minder waar. Sonni heeft maar één wens: zorgen dat zij en haar broertjes en zusjes bij elkaar kunnen blijven. Ze heeft nog geen idee dat deze treinreis nog maar de allereerste is.
Er zullen er meer volgen, die hen naar kamp Westerbork en uiteindelijk naar Bergen-Belsen brengen...

Martine Letterie reisde naar Israël om de kinderen Birnbaum (inmiddels op hoge leeftijd) te ontmoeten en hun verhaal van binnenuit te vertellen.

Film door: Renée Ireen, Willem de Kooning Academie

Saskia Maaskant, Meerminnen verdrinken niet
‘De schepen rammelden en beukten. Ze kraakten, in de kolkende en knetterende branding, op golven die hoger waren dan de dam zelf. En het volgende moment suisden er basaltblokken door de lucht. Ze vlogen weg, alsof het sneeuwvlokken waren in een glazen bol die hard werd geschud. En dat was het einde van de Langendam.’ Bruinisse (Zeeland), 1911.

Meerminnen verdrinken niet is een spannend historisch verhaal, gebaseerd op ware – soms ongelofelijke – gebeurtenissen. Over stiekem meevaren over de Schelde, naar Antwerpen. Over een dokter die misschien wel zijn vrouw vermoordde. Over de vergeten Stormramp die het dan grootste mosselvissersdorp van Nederland overkwam. En hoe je de hevigste stormen kunt trotseren. Een boek om in te duiken en in te verdrinken.

Film door: Jillis Pieters, Willem de Kooning Academie

Jean-Claude van Rijckeghem, IJzerkop
Historische jeugdroman over een meisje in het leger van Napoleon, van de co-auteur van de bekroonde historische romans ‘Jonkvrouw’ en ‘Galgenmeid’.

De achttienjarige Stans houdt nooit haar mond, liegt als de pest en doet wat niet mag. Ze droomt ervan Gent achter zich te laten en iets van de wereld te zien. Daar wordt abrupt een einde aan gemaakt als haar vader failliet dreigt te gaan en Stans met een rijke, opdringerige geldschieter moet trouwen. Ook al heeft hij een bad met warm water en koopt hij zijden kleren voor Stans, haar huwelijk is een gouden kooi. Zelfs het leven van een soldaat in het leger van Napoleon lijkt haar aantrekkelijker.
Stans loopt weg, onherkenbaar, in de kleren van haar echtgenoot en komt in Parijs terecht bij Napoleons veertiende compagnie. Ze moet tot elke prijs verborgen houden dat ze eigenlijk een meisje is. Haar broer Pier zit haar op de hielen. Hij is vastbesloten haar te vinden en terug te brengen naar haar man.

Film door: Lidewij Fanoy, Willem de Kooning Academie

Rob Ruggenberg, Offerkind
Aïn vlucht van haar familie vandaan omdat ze iets ergs heeft gedaan waar ze zeer zwaar voor zal worden gestraft. Een meisje alleen kan niet overleven in het Nederland van vierduizend jaar geleden, dus is ze blij dat Kraai met haar mee is gevlucht. Kraai voelde zich een buitenstaander omdat zijn vader van een andere stam is en hij er anders uitziet. Samen met hem moet ze uit handen van de achtervolgers kunnen blijven. Maar kunnen ze wel op tegen de wraak van de moerasgodin?

Inspiratiebron voor dit spannende verhaal was de vondst van een graf uit de bronstijd vlak bij Wassenaar op een plek waar Rob Ruggenberg als kind vaak speelde. In dat graf lagen twaalf kinderen en volwassenen die een gewelddadige dood hadden gevonden.

Film door: Eric Bruyn, Willem de Kooning Academie

Meer informatie over de Thea Beckmanprijs

Volg ons op social media:

© 2021 Archeon, SERA Business Design